Koy Yılı
Anlamı: koyun
Kısa tarihçe
Orhun yazıtlarında tarih bu yıllarla verilir: Kül Tegin yazıtı onun ölümünü "koń yıl" (koyun yılı, 731) olarak kaydeder. Koy, sürüyle yaşayan bozkır hayatının bereket imgesidir.
Kültürel çerçeve
Koyun; yün, süt ve et ile bozkır ekonomisinin dayanağıdır ve Kazak takviminde de "qoy" olarak sürer. Altay Kazakları arasında koyun yılının en bereketli yıl sayıldığı aktarılır; sürüye dayalı bir ekonomide bu anlaşılır bir halk inancıdır. Sembolik okumada yumuşaklık ve topluluk temalarıyla birlikte anılabilir.
Sembolik nitelikler
- şefkatli
- yaratıcı
- uyumlu
- yumuşak
Koy, topluluğu bir arada tutan yumuşaklığın simgesidir. Güzelliğe ve uyuma değer verir, yaratıcılığını paylaşmayı sever. Gölge yanı, başkasının onayına fazla yaslanmasıdır.
Üzerine düşünebileceklerin
- Seni besleyen topluluk kim? Sen onu nasıl besliyorsun?
- Yaratıcılığına bu aralar ne kadar yer açıyorsun?
- Kendi kararını vermek için kimin onayını bekliyorsun?
Denk geldiği yıllar
Her yıl 21 Mart'ta başlar, bir sonraki yılın 20 Mart'ında biter.
1907 · 1919 · 1931 · 1943 · 1955 · 1967 · 1979 · 1991 · 2003 · 2015 · 2027 · 2039 · 2051 · 2063 · 2075 · 2087 · 2099
Çin takvimindeki karşılığı: Keçi →12 Hayvanlı Türk Takvimi nereden geliyor?
Kaşgarlı Mahmud, 11. yüzyılda yazdığı Divanu Lugati't-Türk'te Türklerin yılları on iki hayvanın adıyla saydığını anlatır ve bu adları sırayla verir. Eserde döngünün kökenine dair bir anlatı da yer alır: bir hükümdarın önüne katılıp İla (İli) ırmağına sürülen hayvanlardan karşıya geçen on ikisinin adı yıllara verilmiştir.
Daha eski bir tanık Orhun yazıtlarıdır (8. yüzyıl). Kül Tegin yazıtı onun ölümünü "koń yıl" (koyun yılı, 731), Bilge Kağan yazıtı kağanın ölümünü "it yıl" (köpek yılı, 734) olarak tarihlendirir. Yani hayvanlı yıl adları o dönemde tarih vermek için kullanılıyordu.
Döngü Çin takvimiyle aynı sıradadır ve komşu kültürlerle paylaşılan ortak bir mirastır. Yılın nerede başladığı kaynaklarda farklı hesaplanmıştır; bu sayfa yıl başı olarak Nevruz'u (21 Mart) esas alır.
- Kaşgarlı Mahmud, Divanu Lugati't-Türk (1072–1077).
- Kül Tegin yazıtı (732) ve Bilge Kağan yazıtı (735), Orhun Vadisi.
- Erkoç, H. İ., Divanü Lugati't-Türk'te Vahşi Hayvanlarla İlgili Kelimeler ve Terimler, Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi 23 (2015), 177-208.
- Karimova, G. ve Türkmen, F., Kazakistan'da Hayvan Kültü ve 12 Hayvanlı Halk Takvimi (2022).
On iki hayvan
Eğlence ve öz-farkındalık amaçlıdır. Yıl hayvanları kültürel tarih ve karakter sembolizmi olarak sunulur; bir yılın ne getireceğini söylemez.
Bu sayfadaki resimler yapay zekâ ile üretildi.