Bars Yılı
Anlamı: pars, kaplan
Kısa tarihçe
"Bars" Türk dillerinde büyük benekli ya da çizgili kediler için kullanılır. Kişi adlarında ve unvanlarda da geçen, cesaretle anılan eski bir sözcüktür.
Kültürel çerçeve
Bars, Türk dillerinde kişi adlarına giren eski bir sözcüktür (Baybars, Aybars gibi); Kaşgarlı'nın listesinde bu yıl "pars" diye geçer. Tataristan'ın armasındaki kanatlı "Ak Bars" bugün de bir sembol olarak yaşar; Kazakçada "barıs" kar leoparını anlatır. Çin takvimindeki kaplanla aynı sırada durur ama Orta Asya dağlarının büyük kedisini hatırlatır.
Sembolik nitelikler
- cesur
- atılgan
- bağımsız
- koruyucu
Bars, kendi yolunu çizen cesaretin simgesidir. Haksızlık karşısında susmaz, sevdiklerini korur. Gölge yanı, sabırsızlıkla düşünmeden sıçramasıdır.
Üzerine düşünebileceklerin
- Ertelediğin ama içinde cesaret isteyen bir adım var mı?
- Kimi ya da neyi korumaya değer buluyorsun?
- Atılganlığın sana en çok nerede yardım ediyor, nerede yoruyor?
Denk geldiği yıllar
Her yıl 21 Mart'ta başlar, bir sonraki yılın 20 Mart'ında biter.
1902 · 1914 · 1926 · 1938 · 1950 · 1962 · 1974 · 1986 · 1998 · 2010 · 2022 · 2034 · 2046 · 2058 · 2070 · 2082 · 2094
Çin takvimindeki karşılığı: Kaplan →12 Hayvanlı Türk Takvimi nereden geliyor?
Kaşgarlı Mahmud, 11. yüzyılda yazdığı Divanu Lugati't-Türk'te Türklerin yılları on iki hayvanın adıyla saydığını anlatır ve bu adları sırayla verir. Eserde döngünün kökenine dair bir anlatı da yer alır: bir hükümdarın önüne katılıp İla (İli) ırmağına sürülen hayvanlardan karşıya geçen on ikisinin adı yıllara verilmiştir.
Daha eski bir tanık Orhun yazıtlarıdır (8. yüzyıl). Kül Tegin yazıtı onun ölümünü "koń yıl" (koyun yılı, 731), Bilge Kağan yazıtı kağanın ölümünü "it yıl" (köpek yılı, 734) olarak tarihlendirir. Yani hayvanlı yıl adları o dönemde tarih vermek için kullanılıyordu.
Döngü Çin takvimiyle aynı sıradadır ve komşu kültürlerle paylaşılan ortak bir mirastır. Yılın nerede başladığı kaynaklarda farklı hesaplanmıştır; bu sayfa yıl başı olarak Nevruz'u (21 Mart) esas alır.
- Kaşgarlı Mahmud, Divanu Lugati't-Türk (1072–1077).
- Kül Tegin yazıtı (732) ve Bilge Kağan yazıtı (735), Orhun Vadisi.
- Erkoç, H. İ., Divanü Lugati't-Türk'te Vahşi Hayvanlarla İlgili Kelimeler ve Terimler, Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi 23 (2015), 177-208.
- Karimova, G. ve Türkmen, F., Kazakistan'da Hayvan Kültü ve 12 Hayvanlı Halk Takvimi (2022).
On iki hayvan
Eğlence ve öz-farkındalık amaçlıdır. Yıl hayvanları kültürel tarih ve karakter sembolizmi olarak sunulur; bir yılın ne getireceğini söylemez.
Bu sayfadaki resimler yapay zekâ ile üretildi.