← Ana sayfa

Yıl Hayvanı: 12 Hayvanlı Türk Takvimi ve Çin Burcu

Doğum tarihinden 12 Hayvanlı Türk Takvimi'ndeki ve Çin burcundaki yıl hayvanını bul; on iki hayvanın tarihçesi ve sembolik nitelikleri.

Yıl hayvanını bul

Doğum tarihini gir; giriş gerekmez, tarih saklanmaz.

12 Hayvanlı Türk Takvimi

Çin burcu

12 Hayvanlı Türk Takvimi nereden geliyor?

Kaşgarlı Mahmud, 11. yüzyılda yazdığı Divanu Lugati't-Türk'te Türklerin yılları on iki hayvanın adıyla saydığını anlatır ve bu adları sırayla verir. Eserde döngünün kökenine dair bir anlatı da yer alır: bir hükümdarın önüne katılıp İla (İli) ırmağına sürülen hayvanlardan karşıya geçen on ikisinin adı yıllara verilmiştir.

Daha eski bir tanık Orhun yazıtlarıdır (8. yüzyıl). Kül Tegin yazıtı onun ölümünü "koń yıl" (koyun yılı, 731), Bilge Kağan yazıtı kağanın ölümünü "it yıl" (köpek yılı, 734) olarak tarihlendirir. Yani hayvanlı yıl adları o dönemde tarih vermek için kullanılıyordu.

Döngü Çin takvimiyle aynı sıradadır ve komşu kültürlerle paylaşılan ortak bir mirastır. Yılın nerede başladığı kaynaklarda farklı hesaplanmıştır; bu sayfa yıl başı olarak Nevruz'u (21 Mart) esas alır.

Kaynakça
  • Kaşgarlı Mahmud, Divanu Lugati't-Türk (1072–1077).
  • Kül Tegin yazıtı (732) ve Bilge Kağan yazıtı (735), Orhun Vadisi.
  • Erkoç, H. İ., Divanü Lugati't-Türk'te Vahşi Hayvanlarla İlgili Kelimeler ve Terimler, Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi 23 (2015), 177-208.
  • Karimova, G. ve Türkmen, F., Kazakistan'da Hayvan Kültü ve 12 Hayvanlı Halk Takvimi (2022).

Eğlence ve öz-farkındalık amaçlıdır. Yıl hayvanları kültürel tarih ve karakter sembolizmi olarak sunulur; bir yılın ne getireceğini söylemez.

Bu sayfadaki resimler yapay zekâ ile üretildi.